Pterosauria: Ine sindiri “dinosaur wouluka”
Mu chidziwitso chathu, ma dinosaur anali olamulira dziko lapansi nthawi zakale. Timaona kuti nyama zofanana panthawiyo zonse zimagawidwa m'gulu la ma dinosaur. Chifukwa chake, ma Pterosauria anakhala "ma dinosaur ouluka". Ndipotu, ma Pterosauria sanali ma dinosaur!
Ma Dinosaurs amatanthauza zokwawa zina zapamtunda zomwe zimatha kuyenda molunjika, kupatula ma pterosaur. Ma Pterosauria ndi zokwawa zouluka, pamodzi ndi ma dinosaur onse ali m'gulu la ma stream a Ornithodira. Izi zikutanthauza kuti, ma pterosauria ndi ma dinosaur ali ngati "asuweni". Ndi achibale apamtima, ndipo ndi malo awiri osinthika omwe adakhalapo munthawi yomweyo, ndipo kholo lawo laposachedwa limatchedwa Ornithischiosaurus.
Kukula kwa mapiko
Dziko lonselo linkalamulidwa ndi ma dinosaur, ndipo thambo linkalamulidwa ndi ma pterosaur. Ndi banja, bwanji chimodzi chili kumwamba ndipo china chili pansi?
Kumadzulo kwa Liaoning Province ku China, dzira la pterosauria linapezeka lomwe linaphwanyidwa koma silinasonyeze zizindikiro zosweka. Zinaonedwa kuti mapiko a mazira omwe anali mkati mwake adakula bwino, zomwe zikutanthauza kuti pterosauria imatha kuuluka nthawi yomweyo atangobadwa.
Kafukufuku wa akatswiri ambiri wasonyeza kuti pterosauria yoyambirira inachokera ku mbalame zazing'ono, zolusa, zokhala ndi miyendo yayitali monga Scleromochlus, zomwe zinali ndi nembanemba pa miyendo yawo yakumbuyo, zomwe zimafikira thupi kapena mchira. Mwina chifukwa cha kufunikira kupulumuka ndi kuukira, khungu lawo linakula ndipo pang'onopang'ono linakula kukhala mawonekedwe ofanana ndi mapiko. Kotero amathanso kuyendetsedwa mmwamba ndikukula pang'onopang'ono kukhala zokwawa zouluka.
Zinthu zakale zikusonyeza kuti poyamba anyamata aang'ono awa sanali ang'onoang'ono okha, komanso kuti kapangidwe ka mafupa m'mapiko sikunali koonekeratu. Koma pang'onopang'ono, anasanduka kupita kumwamba, ndipo mapiko akuluakulu, Pterosauria youluka yokhala ndi mchira waufupi pang'onopang'ono inalowa m'malo mwa "anthu aang'ono", ndipo pamapeto pake inakhala dziko lolamulira mlengalenga.
Mu 2001, mafupa a pterosauria adapezeka ku Germany. Mapiko a mafupawo adasungidwa pang'ono. Asayansi adawalitsa ndi kuwala kwa ultraviolet ndipo adapeza kuti mapiko ake anali nembanemba ya khungu yokhala ndi mitsempha yamagazi, minofu ndi ulusi wautali. Ulusi umatha kuchirikiza mapikowo, ndipo nembanemba ya khungu imatha kukokedwa mwamphamvu, kapena kupindika ngati fan. Ndipo mu 2018, mafupa awiri a pterosauria omwe adapezeka ku China adawonetsa kuti analinso ndi nthenga zakale, koma mosiyana ndi nthenga za mbalame, nthenga zawo zinali zazing'ono komanso zofewa zomwe zingagwiritsidwe ntchito kusunga kutentha kwa thupi.
Kuuluka kovuta
Kodi mukudziwa? Pakati pa zinthu zakale zomwe zapezeka, mapiko a pterosauria yayikulu amatha kukula mamita 10. Chifukwa chake, akatswiri ena amakhulupirira kuti ngakhale atakhala ndi mapiko awiri, pterosauria ina yayikulu singauluke kwa nthawi yayitali komanso mtunda wautali ngati mbalame, ndipo anthu ena amaganiza kuti sangauluke konse! Chifukwa ndi olemera kwambiri!
Komabe, momwe pterosauria imawulukira sikunadziwikebe. Asayansi ena amaganizanso kuti mwina pterosauria sinagwiritse ntchito kuuluka ngati mbalame, koma mapiko awo adasinthika okha, ndikupanga kapangidwe kake kapadera ka aerodynamic. Ngakhale kuti pterosauria yayikulu inkafunika miyendo yolimba kuti ikwere pansi, koma mafupa okhuthala adawapangitsa kukhala olemera kwambiri. Posakhalitsa, adapeza njira! Mafupa a mapiko a pterosauria adasanduka machubu opanda kanthu okhala ndi makoma opyapyala, zomwe zidawathandiza "kuchepetsa thupi" bwino, kukhala osinthasintha komanso opepuka, komanso amatha kuuluka mosavuta.
Ena amanena kuti pterosauria siingouluka kokha, komanso inkauluka ngati ziwombankhanga kuti igwire nsomba kuchokera pamwamba pa nyanja, nyanja, ndi mitsinje. Kuuluka kunalola pterosauria kuyenda mtunda wautali, kuthawa zilombo zolusa ndikupanga malo atsopano okhala.
Webusaiti Yovomerezeka ya Kawah Dinosaur:www.kawahdinosaur.com
Nthawi yotumizira: Novembala-18-2019